BALOZI wa India nchini Tanzania Binaya Pradhan amesema kuwa ziara iliyofanywa na Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Dk.Samia Suluhu Hassan nchini India imeimarisha maradufu uhusiano wa nchi hizo mbili na kuendelea kusaidiana katika sekta mbalimbali.
Pia amesema kwa sasa hata thamani ya biashara imeongezeka kutoka Dola za Marekani bilioni 2.5 mwaka 2021 hadi Dola bilioni 6.4 mwaka huu na kupitia ziara iliyofanywa na Rais Samia nchini India kuna uwezekano wa thamani ya biashara kufikia Dola za Marekani bilioni saba ifikapo mwaka 2024.
Akizungumza mbele ya waandishi wa habari jijini Dar es Salaam Balozi Pradhan pamoja na mambo mengine amesema kupitia ziara ya Rais Samia nchini India kuna mikataba mbalimbali imeingiwa baina ya nchi hizo na inakwenda kunufaisha pande zote mbili.
“Ziara iliyofanywa na Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Dk.Samia Suluhu Hassan imekwenda kufufua na kuimarisha uhusiano wetu wa muda mrefu.Kuna mambo mengi yamejadiliwa na kuzungumzwa na viongozi wa nchi zote mbili wakati wa ziara hiyo.” Ameeleza.
Akielezea zaidi amesema wakati wa ziara ya Rais Samia nchini India jumla ya hati 15 za makubaliano zilisainiwa kati ya taasisi za Serikali za nchi hizo na miongoni mwa makubaliano yanahusu sekta ya elimu na hati tisa zilihusisha wafanyabiashara huku akisisitiza lengo kuu la ziara hiyo ni kuimarisha uhusiano.
Pamoja na hayo Balozi Pradhan amesema kupitia Baraza ambalo litakuza biashara na uwekezaji wakala wao wa uwekezaji wa India uitwao Invest India, ulisaini mkataba na TIC ili waweze kukuza uwekezaji.
“By the way, tulitia saini mkataba kuwa India itaanzisha India investment park hapa na tunafurahi kuwa Tanzania ilitoa ekari elfu moja za ardhi.Pia tulitia saini mikataba ya sekta binafsi katika eneo la bima, katika eneo la uanzishaji ili makampuni ya kuanzia ya India yafanye kazi na Sahara Venture.
” Kampuni ya mwanzo ya Tanzania, wakasaini mkataba na kampuni ya India ili kufanya kazi pamoja katika kuanzisha.Pia tulitia saini makubaliano ya ujenzi wa meli, tulitia saini makubaliano ya huduma ya afya. Hospitali tatu za India, zilisaini makubaliano na serikali ya Tanzania kuja kuwekeza katika sekta ya afya hapa.”
Akifafanua zaidi katika uwekezaji wakati akijibu maswali ya waandishi Balozi Pradhan ameeleza kwamba
kulikuwa na kampuni moja, Hester Bioscience, walisaini makubaliano ya kuwekeza katika uzalishaji wa Dawa nchini Tanzania.
“Kwa hivyo hayo ni makubaliano ya kimsingi sio ya kielelezo ambayo yanazungumza juu ya uwekezaji ambayo inazungumza juu ya kuleta utaalamu na uwekezaji wa India katika maeneo ya huduma ya afya na sekta zingine.
“Tukija kwenye majadiliano ya pande mbili za Tanzania na India tuna mambo mengi yanayofanana lakini bila shaka upande wa Tanzania uliibua masilahi kwao kama kwa mfano PGNP Tanzania inawataka Wahindi PJ mambo mengine tuliyoyazungumza ni miradi ya maji.
“Tulijadili kuhusu miradi hiyo, tukajadili kuhusu miradi mipya ambayo tunaweza kufanya kazi kwa pamoja. Kwa hiyo hayo ni masuala kutoka upande wa Tanzania, kutoka upande wa India pia tunashirikiana katika eneo la ushirikiano wa bahari, tunashirikiana katika eneo la elimu, afya.
” Pia tulisema wawekezaji wa India wako tayari kuwekeza katika maeneo haya na tunahitaji msaada wa Watanzania na hivyo ndivyo Mheshimiwa Rais alivyohakikisha kwamba Tanzania itatoa ardhi ya ekari elfu moja kwa ajili ya sehemu ya uwekezaji ya India.” Amefafanua.
Kuhusu thamani ya uwekezaji wa India katika Tazania amesema ni kubwa sana na kwa hiyo biashara inaongezeka huku akifafanua kwamba ukiona mwenendo wa miaka iliyopita, imekuwa ukuaji wa nguvu sana.
“Nilipokuja mwaka 2021, nakumbuka biashara ilikuwa karibu $2.5 bilioni. Iliongezeka mwaka jana hadi dola bilioni 4.5. na mwaka huu iliongezeka hadi dola bilioni 6.4 mnamo 2022 na 2023.
“Sasa, mwaka huu tunatarajia kwamba ingevuka kiwango cha $7 bilioni. Ingeenda juu zaidi ya hapo na najua kuwa takwimu za Tanzania ni tofauti kidogo, wafanyabiashara wengi, wanalipa bili kwa njia tofauti.
“Kwahiyo utakuta unapokea mpunga wa kihindi na unatoka nchi ambazo hazilimi kabisa. kwa hivyo ni mchele wa India kutoka nchi za tatu.Katika takwimu za Tanzania, hauonyeshi kama biashara na India, lakini inatoka India.
“Kwa hivyo tumewekeza fedha nyingi katika kunasa data. Kwa hivyo data zetu zinaonyesha kuwa kiwango cha biashara yetu ni bilioni 6.4 kwa mwaka huu na tunatumai kuwa mwaka ujao itavuka bilioni 7.
“Benchmark inayokuja kwa suala hili ilijadiliwa. Hivyo Mheshimiwa Rais alisema wakati biashara yetu ikiendelea vizuri, tunahitaji kuiongeza kwa sababu uwezo kati ya India na Tanzania ni mkubwa sana hadi maeneo matano mapya.
” Ili kuongeza katika kapu la biashara kutoka upande wa India, tuna nia ya kununua madini, mazao mengi ya kilimo kutoka Tanzania. Kwa upande wa Tanzania tulisema India inaweza kuwa muuzaji wa kuaminika wa bidhaa nyingine nyingi za bidhaa za uhandisi, kemikali, magari na vipuri.
“Kwa hiyo haya ni maeneo mapya tuliyoyajadili. Lakini kama unavyojua, hizi zinapaswa kuamuliwa na wafanyabiashara kutoka pande mbili. Serikali inaweza tu kuwa mwezeshaji. Tunahisi kuwa uwanja wa uwekezaji ambao ungetumiwa na wawekezaji wa India ambao ungekuwa unaleta uwekezaji mpya kutoka India, ” amesema Balozi Pradhan.
Aidha amesema Rais wa Tanzania aliuliza kama India inaweza kuwa na kitovu cha dawa katika mbuga ya uwekezaji ya India.”Tulisema tutahimiza kampuni zetu za maduka ya dawa za India kuja kuwekeza katika bustani hiyo ya uwekezaji.
“Waziri Mkuu wa India alisema pia tutawahimiza watengenezaji wa dawa asilia wa India kuja na hifadhi ya uwekezaji ambapo watu kutoka sekta zote, iwe za dawa, viwanda, ICT, It, logistics, makampuni ya kila aina watakuja kuwekeza kwenye baa hiyo ya uwekezaji.Na nina uhakika na biashara ya uwekezaji pia inaongezeka.”
Kuhusu zao la parachichi la Tanzania kuuzwa nchini India amesema kwa sasa changamoto ni gharama kubwa za usafirishaji wa parachichi kwenda India kwasababu ya kutumia usafiri wa anga, hivyo ni matumaini yao usafiri wa meli utakapoanza utaleta auheni kwa maana gharama nafuu ikilinganishwa na ndege.
Aidha ameipongeza Tanzania kwa hatua inazochukua kuboresha miundombinu ya bandari ya Dar es Salaam lakini pia kuimarisha usafiri wa anga ikiwemo ununuzi wa ndege ya mizigo.
